|
By_Ege
Ziyaretçi
|
 |
« : Ağustos 16, 2007, 06:28:43 pm » |
|
MADDE VE MADDENIN OZELLIKLERI
KIMYANIN TANIMLARINDAN BIRI” KIMYA MADENIN CESITLI HALLERININ BILESIMLERI VE OZELLIKLERI ILE ILGILENEN BILIM DALIDIR” SEKLINDEDIR. BU TANIM MADDE, BILESIMLE OZELLIK TERIMLERINI ICERIR.
MADDE BOSLUKTA YER TUTAN VE KUTLE DENEN BIR OZELLIGE SAHIP OLAN HERSEYDIR. BIZ HEPIMIZ BOSLUKTA YER KAPLARIZ VE AGITLIKLA IFADE ETTIGIMIZ BIR KUTLEMIZ VARDIR. CEVREMIZE GORDUGUMUZ YUM NESNELER MADDE KAPSAMINA GIRER. ATMOSFERDEKI GAZLAR. GOZLE GORULMESELER BILE BIRER MADDEDIR. GUNES ISIGI ISE BIR MADDE DEGILDIR. BIR ENERJI SEKLIDIR.
BILESIM BIR MADDE ORNEGININ BILESNLERINI VE BUNLARIN MADDE ICINDEKI BAGIL ORANLARINI BELIRLER. SU, IKI BASIT MADDENIN SABIT ORANLARDAKI BILESIMIDIR. KIMYACIYA GORE SUYUN BILESIMI KUTLECE %11,19 HIDROJEN VE %88.81 OKSIJENDIR. AGARTICI VE MIKROP OLDURUCU OLARAK KULLANILAN HIDROJEN PEROKSITTE HIDROJEN VE OKSIJENDEN OLUSUR. BILESIMI SUYUNKINDEN FARKILDIR.
OZELLIKLER: BIR MADDE ORNEGINI BASKA MADDE ORNEKLERINDEN AYIRAN OZELLIKLERDIR. KIMI DURUMLARDA OZELLIKER GOZLE GORULEBILIR. ORNEGIN: KIZILKAHVE RENKLIKATI BAKIR ILE SARI KATI KUKURTURENK OZELLIKLERIYLE AYIRT EDEBILIRIZ.
FIZIKSEL OZELLIKLER VE FIZIKSEL DEGISMELER.
FIZIKSEL OZELLIK MADDENIN BILESIMI DEGISTIRMEYEN OZELLIKTIR. ORENGIN BAKIR DOVULEREK LEHA YA DA YAPRAK HALINE GETIRILEBILIR. BU OZELLIK MADDENIN KIRILGAN OLMAMA OZELLIGIDIR. KUKURT ISE KIRILGANDIR. VE CEKICLE DOVULURSE TOZ HALINE GELIR.
BAZEN BIR MADDE ORNEGI FIZIKSEL DEGISIME UGRAYARAK FIZIKSEL GORUNUMUNU DEGISTRIREBILIR. FIZIKSEL DEGISMEDE MADDENIN BAZI FIZKSEL OZELLIGI DEGISEBILIR. AMA BILESIMI DEGISMEDEN KALIR.
KIMYASAL OZELLIKLER VE KIMYASAL DEGISIMLER
KIMYASAL DEGISME YA DA KIMYASAL TEPKIMEDE BIR YADA DAHA FAZLA MADDE ORNEGI, FARKLI BILESIMLERDE YENI MADDE OZELLIKLERINE DONUSUR. OYLEYSE KIMYASAL DEGISIME, MADDENIN BILESIMINDE MEYDANA GELEN DEGISMEDIR. BUNA GORE KAGIDIN YANMASI BIR KIMYASAL DEGISIMDIR. BASLICA YANMA URUNU IKI GAZ OLUP, BIRI KARBON VE OKSIJENDENMEYDANA GELMIS (KARBONDIOKSIT), DIGERI HIDROJEN VE OKSIJENDEN MEYDANA GELMISTIR. KIMYASAL OZELLIK BIR MADE ORNEGININ BELIRLI KOSULLARDA BILESIMINDE BIR DEGISME MEYDANA GETIREBILMESI YETENEGIDIR.
CINKO, HIDROKLORIKASIT COZELTISI ILE TEPKIMEYE GIREREK HIDROJEN GAZI VE CINKO KLORURUN SULU COZELTISINI VERIR. CINKONUN HIDROKLORIK ASITLE TEPKIME VERME YETENEGI, CINKONUN YAIRTEDICI KIMYASAL OZELLIGIDIR. ALTININ HIDROKLORIKASITLETEPKIME VERME YETENEGI OLMAYISI ALTININ KIMYASAL OZELLIKLERINDEN BIRIDIR. SODYUM YANLIZCA, HIDROKLORIKASITLE DEGIL SUYLADA TEPKIME VERIR. CINKO, BAKIR VE ALTININ BAZI FIZIKSEL OZELLIKLERI BENZERDIR. ORNEGIN UCUDE DOVULEBILIR, ELEKTRIGI VE ISIYI ILETIR. OYSA COGU KIMYASAL OZELLIKLERI OLDUKCA FARKLIDIR. ISTE BU NEDENLE, SUYLA TEPKIMEYEN CINKO CATI CIGLERINDE, SUYLA TEPKIME VEREN SODYUM, BU ISLRDE KULLANILMAZ. ALTINLA, MUCEVHER YAPIMINDA VE PARA BASIMINDA KULLANILMA NEDENI KIMYASAL ETKINLIGI OLMAMASIDIR.
MADDENIN SINIFLANDIRILMASI
MADDE ATOM DENEN COK KUCUK BIRIMLERDEN OLUSUR. GUNUMUZDE 109 CESIT ATOM BILINMEKTEDIR. BUTUN MADDELER 109 ATOM CESIDINDEN MEYDANA GELMISTIR. TEK BIR ATOM CESIDINDEN OLUSMUS MADDELERE ELEMENT DENIR. BILINEN 109 RELEMENT, KARBON, DEMIR VE GUMUS GIBI COK TANINAN MADDELERDEN LUTESYUM VE TADYUM GIBI FAZLA TANIDIK OLMAYAN MADDELERE KADAR UZANIR. ELEMENTLERIN 90 KADARI DOGAL KAYNAKLIDIR. KALAN KISMI DOGAL OLARAK MEYDANA GELMEZ.
KIMYASAL BILESIKLER FARKLI ELEMENT ATOMLARININ BIRLESMESIYLE OLUSAN MADDELERDIR. BILINEN KIMYASAL BILESIKLERIN SAYISI MILYONLARA ULASIR. BAZI DURUMLARDA BILESIGIN BIR MOLEKULUNU AYRABILIRIZ. MOLEKUL BILESIGI OLUSTURAN ATOMLARI, BILESIKTEKI ILE AYNI ORANDA ICEREN EN KUCUK BIRIMDIR. SU MOLEKULU, IKI HIDROJEN ATOMUNUN BIR OKSIJEN ATOMUNA BAGLI OLDUGU UC ATOMLU BIR BIRIMDIR. BUNA KARSILIK, KAN PROTEINI GAMAGLOBLIN 19996 ATOMDAN OLUSUR. AMA BUNLAR; KARBON, HIDROJEN, OKSIJEN VE AZOT OLMAK UZERE 4 CESITTIR.
HOMOJEN KARISIMLAR YA DA COZELTILERIN BILESIMI VE OZELLIKERI VERILEN BIR ORNEGIN HERTARAFINDA AYNIDIR. ANCAK BIR ORNEKTEN DIGERINE BILESIM VE OZELLIKLERI DEGISEBILIR. KAMIS SEKERININ SUDAKI COZELTISININ HER TARAFINDA TATLIDIR. FAKAT BIR BASKA SEKER COZELTISININ TATLILIGI OLDUKCA FARKLI OLABILIR.
KUM VE SU ORNEGINDE OLDUGU GIBI HETEROJEN KARISIMLAR DA BILESENLER FARKLI BOLGELERE AYRILIRLAR. BUNA GORE, KARISIMIN BIR YERINDEN DIGERINE BILESIM VE FIZIKSEL OZELLIKLER DEGISEBILIR.
KARISIMLARIN AYRILMASI
BIR KARISIM UYGUN FIZIKSEL DEGISIKLIKLERLE BILESENLERINE AYRILABILIR.
KUM VE SUYUN HETEROJEN KARISIMINI BIR KEZ DAHA DUSUNELIM. BU KARISIM. GOZENEKLI BIR SUZGEC KAGIDI KONULMUS BIR HUNIYE DOKULURSE SU GECER, KUM KALIR. BIR KATININ, ICINDE BULUNDUGU SIVIDAN AYRILMA ISLEMI SUZME DENIR. HOMOJEN BIR KARISIM OLAN DENIZ SUYU SUZME ILE AYRILAMAZ. COZELTIYI KAYNAYABILIRIZ. KAYANAYN COZELTIDEN CIKAN BUHAR SAF SUDUR. GERIYE TUZ VE DENIZ SUYUNDAKI DIGER KATILAR KALIR.
BILESIKLERIN AYRILMASI
FIZIKSEL DEGISMELER SURESINCE BIR KIMYASAL BILESIGIN YAPISINDA DEGISIKLK OLMAZ. SEKIL 1-4 BAKIR SULFAT OLARAK BILINEN BIR BAKIR KUKURT OKSIJEN BILESIGININ SUDAKI COZELTISINI GOSTERIR. BU COZELTIYE KATI CINKO EKLENIRSE, BAKIR SULFAT KISMEN AYRISARAK KATI BAKIR VERIR. CINKO COZELTIDEKI BAKIRIN YERINI ALIR VE CINKO SULFATIN SUDAKI COZLETISI ELDE EDILIR.
MADDENIN HALLERI
BIR DIGER SINIFLANDIRMA SEMASI MADDENIN UC HALINI TEMEL ALIR. BIR KATIDA ATOMLAR YA DA MOLEKULLER BIRBIRINE COK YAKINDIR. BAZEN DE KRISTAL DIYE BILINEN COK DUZENLI BIR YAPIDA BULUNURLAR. BIR SIVIDAKI ATOM YADA MOLEKULLER. BIR KATININKILERE GORE BIRIBIRINDEN COK DAHA UZAKTIRLAR. BU ATOM YA DA MOLEKULLERIN HAREKETLILIGI SIVIYA EN ONEMLI AYIRTEDILEBILME OZELLIGI OLAN AKIS YETENEGINI VERIR. SIVILAR BULUNDUGU KABIN TABANINI KAPLAR VE KABIN SEKLINI ALIRLAR. BIR GAZDA ATOMLAR YADA MOLEKULLER ARASINDAKI UZAKLIK GENELLIKLE BIR SIVININKINDEN COK DAHA BUYUKTUR. BIR GAZ DAIMA BULUNDUGU KABI DOLDURMAK UZERE GENLESIR. KOSULLARA BAGLI OLARAK BIR MADDE YANLIZCA BIR HALDE GORULEBILIR YADA 2 VEYA 3 HALDE OLABILIR. BUNA GORE KUCUK BIR HAVUZDAKI BUZ, BAHARDA ERIMEYE BASLADIGINDA SU IKI HALDE BULUNUR. KATI VE SIVI. (GERCEKTE HAVUZ UZERINDEKI SU BUHARINI DA DUSUNURSEK 3 HAL)
MADDENIN OLCULMESI
SI (METRIK) BIRIMLERI
KIMYA NICEL BIR BILIMDIR. BU ISE BIR COK DURUMLARDA BIR MADDENIN BIR OZELLIGINI OLCEBILECEGIMIZ VE BUNU BILINEN DEGERDE BIR OZELLIGI OLAN BIR STANDART ILE KARSILASTIRABILECEGIMIZ ANLAMINDADIR. OLCUMU BIR SAYI VE BIR BRIMIN CARPIMI ILE IFADE EDERIZ. BIRIM, OLCULEN NICELIGIN KARSILASTIRILDIGI STANDARDI GOSTERIR.
OLCUMUN BILIMSEL SISTEMI ULUSLAR ARASI BIRIMLER SISTEMI DIYE BILINIR VE SI SEKLINDE KISALTILIR.
SI ONDALIK BIR SISTEMDIR. TEMEL BIRIMDEN ONUN KUVVETLERI KADAR FARKLILIK GOSTEREN NICELIKLER, TEMEL BIRIMDEN ONCE ORNEKLERLE BELIRTILMISTIR.
CIZELGE 1-2
BASLICA SI ORNEKLERI
KAT ORNEK KISALTMA
10 TERA T
10 GIGA G
10 MEGA M
10 KILO k
10 DESI d
10 SANTI c
10 MILI m
10 MIKRO m
10 NANO n
10 PIKO p
KUTLE
KUTLE BIR CISIMDEKI MADDE MIKTARINI BELIRTIR. VE SI DE KUTLE STANDARDI KILO ONEKI TASIR. BU BIR KILOGRAMDIR. KIMYADAKI UYGULAMALARIN COGU ICIN KILOGRAM OLDUKCA BUYUKTUR. GRAM BIRIMINI DAHA COK KULLANIRIZ.
ZAMAN
GUNLUK YASAMDA ZAMANI SANIYE DAKIKA SAAT VE YIL ILE OLCERIZ BU KISA ARALIKLAR VEYA UZUN ARALIKLARLA (2062 HALLEY KUYRUKLU YILDIZININ YENIDEN GORUNMESINDEN ONCEKI ZAMAN SURECI GIBI) ILGILENMEMIZE BAGLIDIR. SI DE STANDART ZAMANIN SANIYE OLMASINA KARSIN BILIMSEL CALISMADA BUTUN BU BIRIMLERI KULLANIRIZ.
SICAKLIK
BIR SICAKLIK ESELI KURMAK ICIN KEYFI OLARAK BELLI SABIT NOKTALAR VE DERECELER DIE BILINEN SICAKLIK MIKTARLARI YARALANIR. FAHRENHEIT SICAKLIK ESELINDE BUZUN ERIME NOKTASI 32 F, SUYUN KAYNAMA NIKTASI 212 F DIR. VE BUNLARIN ARASI FAHRENHEIT DERECELERI DIE BILINEN 180 ESIT ARALIGA BOLUNUR. CELCIUS ESELINDE BUZUN ERIME NOKTASI 0 C KAYNAMA NOKTASI 100 C DIR. BUNLARIN ARASI CELCIUS DERECELRI DIYE BILINEN 100 ESIT ARALIGA BOLUNUR.
SI SICAKLIK ESELI KELVIN ESELIDIR VE DUSNULEBILEN EN DUSUK SICAKLIK 0 OLARAK ALINIR. BU 0 (SIFIR K) –273,15 C YI GOSTERIR. KELVIN ESELI MUTLAK SICAKLIK ESELIDIR. NEGATIF KELVIN SICAKLIKLARI YOKTUR. KELVIN ESELINDEKI DERECE ARALIGI KELVIN, CELICUS DERECESIYLE AYNIDIR.
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
